Je hebt geen flash geïnstalleerd
 
 
           
           
Na het Véronique debacle moet Veronica overeind blijven in het publieke bestel
 

Voorpublicatie uit 'Herinnert u zich deze nog?' - 2007

Nadat Veronica verantwoordelijk is gehouden voor de illegale poging commercieel te worden via RTL-Véronique, moet de VOO als publieke omroep overleven. Dan moeten er wel koppen rollen. De voorzitter, Wout Bordewijk, wordt daarvoor opgeofferd. Maar tv-directeur Rob Out en radiodirecteur Lex Harding blijven gewoon aan. Wie wordt dan de nieuwe voorzitter? Rob Out polst nota bene de man die hem de sanctie van zeven weken niet uitzenden heeft opgelegd: Aart Geurtsen. Boze tongen beweren dat dit een goedmakertje is voor de bewezen diensten voor het laten doorgaan van RTL-Véronique. En Geurtsen had eerder in het bestuur van Veronica gezeten en was ook commissaris van het Veronicablad geweest. Bovendien was de bestuurder commissaris bij de NMB, de bank die Véronique had gefinancierd. Maar Aart wil niet binnen een jaar alweer stoppen met zijn huidige baan en dus suggereert hij een andere ervaren rot. Een oud-politicus die ook de omroepwereld van binnenuit kent. Een CDA-man die de sanctie van zeven weken op zwart gaan misschien wel zou weten te keren bij zijn Haagse vrienden. Een man die op dat moment voorzitter van de NOS was maar daar wel weg wilde. Maar bovenal een meneer die heel geschikt kon zijn als voorzitter van deze publieke omroep in zware tijden, een klus die hij wel zou weten te klaren. Zijn naam: Joop van der Reijden.

Wie is Joop van der Reijden?

Drs. Johannes Piet van der Reijden (7 januari 1927) heeft een veelvoud aan banen gehad voordat hij door Veronica wordt benaderd. De meest in het oog springende is staatssecretaris van Volksgezondheid op het departement van Elco Brinkman in de periode 1982-1986. De CDA-man bezuinigt in het kabinet Lubbers maar liefst drie miljard gulden en vreest niet impopulaire maatregelen te nemen. Deze vaardigheid brengt hem vele bestuurlijke (bij-)banen. Vanaf 1988 wordt zijn werkterrein verbreed met de omroepwereld. De Hilversumse slangenkuil met zijn vele machtsspelletjes en ingewikkelde bestuurslagen moet hem hebben aangesproken. Hij wordt voorzitter van de NOS en is daarmee eigenlijk de machtigste persoon in omroepland. Er is op dat moment nog geen commerciële omroep, dus die baan betreft het hele omroepspeelveld. In deze functie raakt hij bekend met de harde en oppervlakkige wereld van de media, waarin veel politiek gemanoeuvreer het meeste resultaat oplevert. In zijn periode als NOS-voorzitter zet hij zich in voor het behoud van topsport op de publieke tv. Ook probeert hij de sterren van Joop van den Ende te behouden voor de publieke omroep. Indirect zorgt hij er ook voor dat Veronica binnen het bestel blijft en niet commercieel gaat met de AVRO en de TROS.

Toch is zijn komst bij Veronica niet zo logisch, omdat de CDA-man eerder een nogal ander gedachtegoed predikte. Het helpt dat zijn pensioenbreuk wordt opgevangen als hij van de NOS naar Veronica doorverhuist. Eerder had ook Lex Harding een dergelijke voortzetting van zijn omroeppensioen geregeld, in de periode dat hij even weg was bij Veronica. Duidelijk is dat een omroeppensioen iets is wat gekoesterd dient te worden. Een mooie auto en andere leuke secundaire arbeidsvoorwaarden helpen ook. En er moet nogal wat op orde gesteld worden bij Veronica, ook dat spreekt Van der Reijden erg aan. Hij is er goed in orde op zaken te stellen bij schijnbaar hopeloos verwarde organisaties, zoals Veronica toch wel is begin jaren negentig. En uiteindelijk blijkt hij toch wel bij die club jonge mensen te passen. Neem bijvoorbeeld zijn voorliefde voor jonge mevrouwen en gekke feesten. Hij wordt door het personeel gekscherend 'opa' genoemd, een geuzennaam, vindt hij zelf.

Over de komst van Van der Reijden zei Hedy d'Ancona, toenmalig staatssecretaris met media in haar portefeuille: 'Bij zijn overstap van de NOS naar Veronica kon hij zijn persoonlijke situatie verbeteren. Het verbaast mij dat iemand die dat keer op keer doet, daar eigenlijk zo weinig op wordt aangevallen.'

Lex Harding: 'Rob Out heeft met Van der Reijden een sluwe man binnengehaald die uiteindelijk Rob er zelf uit heeft gewerkt. Daar heeft Rob zelf het hardst aan meegewerkt, want die functioneerde niet goed meer. Van der Reijden heeft zitten wachten tot hij fouten maakte, zodat hij zijn macht steeds kon vergroten.'

Kees Baars: 'Wij dachten allemaal: wat een rare man komt er nou binnen bij Veronica. Hij was een buitenstaander. Hij was geen Veronica-man. En hij bleef maar op z'n plaats zitten. We zagen aankomen dat hij de macht wilde overnemen. Maar we waren niet in de positie om het tij te keren.'

Adje Bouman: 'Out was bezig een soort masochistisch gedrag te vertonen. Hij haalde allemaal mensen binnen die een gevaar voor Veronica vormden. Ik zag wel aankomen dat dit niet goed zou gaan.'

Tineke de Nooij: 'Rob Out heeft zelf in een vlaag van hoogmoedswaanzin Joop van der Reijden binnengehaald. Alleen maar omdat hij het zo leuk vond iemand uit de politiek binnen te halen. Daar ging ie prat op, zijn vriendschap met politici. Hij heeft er het paard van Troje mee binnengehaald.'

Joop Daalmeijer: 'Veronica stond bekend als een slecht geleide onderneming. Rob Out koos bewust voor Van der Reijden om eerbaarheid binnen te halen. Er waren altijd verhalen over geheime geldstromen. Met Van der Reijden haalde je iemand binnen met een volstrekt onbesmet blazoen. Een vechter met veel goede contacten in Den Haag, Brussel en noem maar op. Als er een andere bestuurder was gekomen, was het radicaal fout gegaan met Veronica.'

Rob Out destijds zelf over zijn keuze voor Joop van der Reijden: 'Ik heb Joop destijds zelf aangenomen en we waarderen elkaar. Hij is de politicus en ik heb mijn creatieve inbreng.'

Maar tien jaar later ziet Out het zo: 'Al snel nadat ik hem had aangenomen, ondervond ik hoe schijnheilig en hypocriet hij de boel kon manipuleren. Hij heeft van mijn Veronica uiteindelijk een tweede Titanic gemaakt.'

Van der Reijden start op 5 september 1990 als voorzitter van de Veronica Vereniging. De eerste opdracht aan hem luidde: maak de beslissing om zeven weken op zwart te gaan ongedaan. En dat is hem gelukt. Van die zeven weken blijven slechts twee zondagen op tv over, die de TROS invult.

Met dat succes is zijn positie binnen korte tijd al relevant belangrijker dan de vorige voorzitter ooit voor de omroep Veronica is geweest. Wout Bordewijk heeft altijd een bescheiden rol gespeeld. Hij was als voorzitter meer een aanvulling op Rob Out en Lex Harding dan een sturende figuur. Harding over Bordewijk: 'Hij was een aardige man, maar geen krachtige bestuurder. Hij luisterde goed naar Rob en mij en nam onze standpunten over, waar hij dan overigens wel achter stond. Maar Bordewijk moest doen wat Rob wilde en dat deed hij dan ook. Hij was een echte bestuurder, die geen behoefte had om de tent zelf te runnen.' Van der Reijden heeft nooit genoegen genomen met een positie op de achtergrond. Al binnen een paar maanden horen en merken we meer van Joop van der Reijden dan in zeventien jaar van Wout Bordewijk. Die ruimte is Van der Reijden niet gegeven, die heeft hij gaandeweg genomen. Het feit dat de vaak afwezige alcoholist Rob Out hem als directeur ook niet meer kon sturen en dus een gat liet openvallen, heeft daar ongetwijfeld toe bijgedragen. De rol van voorzitter was daardoor veranderd. Harding: 'Rob wilde nooit voorzitter zijn, dat was een functie die te ver buiten zijn echte krachtvelden stond. Rob wilde zelf in het tuintje knikkeren. Hij manipuleerde wat hij maar kon.' Zelf zegt Van der Reijden dat het hem is overkomen: 'Toen ik bij Veronica begon, werd mij duidelijk dat ik was ingehuurd als vergadervoorzitter. Ik diende me niet te bemoeien met wat Out, Harding en De Jager uitvraten. Daarom werd ik ook in het pand geplaatst van de uitgeverij en niet bij de radio- en tv-makers. Ik ben niet willens en wetens op alleen maar macht uit geweest. Maar de heren hadden kunnen bedenken dat ik me niet voor een papieren functie had laten uitnodigen.'

Na het voorkomen van de sanctie moet Van der Reijden de goodwill terugwinnen van de andere omroepen. Veronica had maandenlang staan blaten dat ze weer misdeeld was en dat de andere omroepen niet in staat waren dat eventuele gat in de programmering boeiend op te vullen. Er moest nogal wat gelijmd worden. Dat geblaat was bovendien van de oude garde gekomen, niet van Joop van der Reijden of Joop Daalmeijer, de nieuwe managers. Deze ervaren bestuurders sussen de brandjes in het Hilversumse vergadercircuit op professionele wijze. Ze weten het vertrouwen in de gezamenlijke zaak, één sterke Publieke Omroep, weer boven waterte trekken.

Een ander gebaar om het vertrouwen terug te krijgen, was natuurlijk het netjes afwikkelen van alle min of meer illegale financiële transacties rondom het hele Véronique-avontuur. De financiële banden van Veronica met Tornado BV moesten worden verbroken en al het 'uitgeleende' en verdiende geld moest netjes worden terugbetaald. Er werd een accountantsbureau ingehuurd dat moest onderzoeken wat er allemaal was overgemaakt en teruggestort. Dat bureau concludeerde onder andere dat er met terugwerkende kracht documenten waren vervalst om die connecties tussen Veronica en Tornado te maskeren. Zo vonden deze accountants een brief uit januari 1989 waarin Veronica een verzoek doet aan Tornado om namens Veronica investeringen te doen in mediabedrijven. Gewoon een manier om geld te verdienen en ver voor de Véronique-tijd al opgezet, wil Veronica doen geloven. Maar die brief was niet in januari 1989, maar in april 1990 opgesteld, ver ná de hele Véronique-affaire. Peter de Jager en Wout Bordewijk hadden deze nepbrief geschreven en Rob Out onder druk dit vervalste document laten ondertekenen. Die truc werd dus ontdekt. Er kwam vast te staan dat er geen officiële opdracht aan Tornado was gegeven om investeringen te doen. Tornado BV was bedacht door Peter de Jager om de financiële transacties onder te brengen die met RTL-Véronique verdiend gingen worden, en nergens anders voor. Mediagoeroe en Veronica-kenner Willem van Kooten zag in de Haagse Post van 20 januari 1990 al waar het naar toe zou gaan: 'Tornado BV is volledig opgezet met het geld dat De Jager en consorten met het Veronicablad hebben verdiend. Ze hebben hun zakken gevuld en Harding gaat gewoon terug naar waar hij vandaan komt: Veronica.'

Joop van der Reijden zorgt ervoor dat Veronica het verdiende geld aan de Véronique-deal terugstort in de pot Algemene Middelen. Ook de aandeelhouders van Tornado moeten hun aandeel in het Véronique-project terugstorten, maar dan in de Veronica-kas. Dat doen De Jager en Out, maar Harding wil dat in eerste instantie niet doen. Lex Harding: 'Eerst werden de Veronica-aandelen in Véronique verkocht. Daar heeft Veronica toen achttien miljoen gulden mee verdiend. Dat geld hebben ze terugbetaald en dat is in de algemene omroepreserve gestort. Uiteindelijk is de Nederlandse overheid daar dus beter van geworden. Rob Out, Peter de Jager en ik hadden ook een privéaandeel. Ik had dat gekocht met mijn eigen geld, dat was indertijd een groot risico. Dat aandeel kon ik na drie maanden voor bijna driemaal zo veel verkopen. Ik had me daar wel een halfjaar te pletter voor gewerkt in een periode dat ik niet voor Veronica had gewerkt. Toch wilde Joop van der Reijden dat geld ook hebben. Out en De Jager wilden hun winst wel terugstorten, want die werkten nog voor Veronica, maar ik had die investering gedaan toen ik bij niemand in dienst was. Ik zei tegen Van der Reijden: 'Je kunt doodvallen.' Toen dreigde hij het hele verhaal van Rob, Peter en mij openbaar te maken. We waren met z'n drieën een trio dus ik heb toen toegegeven en alles betaald. Dat had ik niet hoeven en niet moeten doen.' Maar om een terugkeer bij Veronica mogelijk te maken doet Harding toch afstand van zijn verdiende geld. In de lente van 1990 meldt hij zich weer ten kantore van het Laapersveld. Waar hem geen warm welkom wordt geheten.

'Herinnert u zich deze nog?' (c) Arjan Snijders

Terug naar overzicht publicaties 'Herinnert u zich deze nog?'


 
 
(C)Arjan Snijders 2006-2007 | Design by Yellow Lemon Tree